fbpx

dbd-register

ประวัติการรวบรวมตำราแพทยศาสตร์

ประวัติการรวบรวมตำราแพทยศาสตร์

ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวการแพทย์แผนไทยเจริญก้าวหน้าไปอย่างมากและทรงได้โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้จัดตั้งโรงพยาบาลศิริราชพยาบาลปัจจุบันเรียกกันทั่วไปว่าโรงพยาบาลศิริราช ในปีพศ. 2430 เพื่อเป็นสถานพยาบาลและบำบัดโรคทั้งแบบแผนเดิมและแบบแผนตะวันตกจะตั้งโรงเรียนแพทย์พยากรณ์ขึ้นและจัดพิมพ์ตําราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ซึ่งมีเนื้อหาของแพทย์แผนเดิมและแพทย์แผนตะวันตกในปีพศ. 2432 เพื่อใช้ในโรงเรียนแต่จัดพิมพ์ได้เพียง 3 เล่มเท่านั้นก็ล้มเลิกไป

ต่อมาในปีพศ. 2440 ได้ทรงโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ยกโรงเรียนแพทย์พยากรณ์ขึ้นเป็นโรงเรียนราชแพทยาลัยและยังคงให้เปิดการสอนแพทย์ทั้งสองแบบคือแบบเดิมและแบบแผนตะวันตกในปีพศ. 2444 โรงพยาบาลได้จัดพิมพ์ตําราแพทย์ศาสตร์เป็นเล่มเล่มต่อๆจากตำราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ที่ยกเลิกไปโดยการรวบรวมตำราทั้งแบบโบราณที่ตรวจสอบแล้วเช่นคัมภีร์ปฐมจินดาคัมภีร์ธาตุอภิญญาคัมภีร์ธาตุบรรจบตำราแพทย์ฝรั่งที่สอนกันอยู่ในโรงเรียนและในปีเดียวกันนี้มีการผลิตยาตำรา หลวงเป็นครั้งแรกจำนวน 8 ขนาน  ในหลักการนวดผู้ป่วยหรือผู้ที่ถูกนวดควรนอนอนอยู่ในท่าที่เหมาะสม  และควรมีแผ่นรองเพื่อให้เกิดความสบาย  และไม่เจ็บปวดหลัง  เช่นเบาะ หรือเตียง จำพวกอุปกรณ์สปา  เป็นต้น

ในปีพศ. 2450 มีการจัดพิมพ์ตําราแพทย์ศาสตร์วรรณาโดยพระยาประเสริฐศาสตร์ธรรมรงค์หรือหมอหนูได้รวบรวมและเรียบเรียงจากพระคัมภีร์โบราณที่ตรวจสอบแล้วหลายเล่มและตำราแพทยศาสตร์สงเคราะห์ฉบับหลวงมี 2 เล่มโดยพระยาพิศณุประสาทเวชหรือหมอคงได้รวบรวมและเรียบเรียงจากตำราแพทย์แผนไทยโบราณหลายเล่มตำราแพทยศาสตร์สงเคราะห์ฉบับหลวงทั้งสองเล่มนี้รัฐประกาศให้ใช้เป็นตำราหลวงและต่อมาในปีพศ. 2451 พระยาพิศณุประสาทเวชเห็นว่าตำรานี้ยากแก่การศึกษาจึงคัดเอาเฉพาะที่จำเป็นแล้วเขียนขึ้นใหม่ ไอ้ง่ายขึ้นจัดพิมพ์เป็น 3 เล่มใช้ชื่อว่าตำราแพทยศาสตร์สังเขปหรือตำราเวชศาสตร์ศึกษาต่อมาได้มีการประกาศให้ใช้ตำราทั้ง 3 เล่มนี้เป็นตำราหลวงเช่นกันในปีพศ. 2458 หลังพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงเสด็จสวรรณคตไปแล้ว 5 ปีจึงมีการยกเลิกการสอนแพทย์แผนไทยในโรงเรียนราชแพทยาลัยและยกเลิกการจ่ายยาไทยให้ผู้ป่วยในโรงพยาบาลศิริราชพยาบาลต่อมามีการออกพระราชบัญญัติควบคุมการประกอบโรคศิลปะปี 2466 ซึ่งทำให้การแพทย์แผนไทยพ้นจากระบบการแพทย์ของประเทศไทยและการแพทย์แบบตะวันตกเข้ามาแทนที่อย่างสมบูรณ์