fbpx

dbd-register

คณาเภสัช เภสัชกรรม

คณาเภสัช เภสัชกรรม

คณาเภสัช เภสัชกรรม การปรุงยาหรือการประกอบยา หมายถึงการผสมตัวยา หรือเครื่องยาตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปเข้าด้วยกันตามที่กำหนดไว้ในตำรับยาโดยใน การปรุงยาแพทย์ต้องพิจารณาเรื่องสำคัญ 3 เรื่อง ดังต่อไปนี้ค่ะ 1 พิจารณาลักษณะของตัวยาต้องพิจารณาว่าในตำรับยาใช้ส่วนใดของตัวยาเช่นพืชวัตถุอาจใช้ส่วนเปลือกต้นรากหรือดอกสัตว์วัตถุอาจใช้กระดูกกระดองหนังหรือดีและธาตุวัตถุ อดีตหรือตั้งสติการทำให้เป็นผงบริสุทธิ์ด้วยการใช้ความร้อนจัดหรือต้องแปรสภาพก่อนนอกจากนี้ตัวยาในตำรับยาอาจให้ใช้สดหรือแห้งอ่อนหรือแก่เนื่องจากสรรพคุณจะแตกต่างกันเช่นขิงสดขิงแห้งลูกสมออ่อนลูกสมอแก่ตัวยาบางชนิดต้องไปสภาพก่อนจึงจะใช้ผสมยาได้เช่นหอยมุก บัลลังก์ศิลาหรือปะการังแดงกระดูกเขี้ยวเขาหากยังไม่แปรสภาพสรรพคุณจะเป็นอีกอย่างหนึ่งตัวยาบางอย่างมีฤทธิ์แรงก็ต้องฆ่าฤทธิ์เสียก่อนเช่นเมล็ดสลอด ยางสลัดไดชะมดเช็ดทั้งนี้วิธีการแปรสภาพหรือค่าตัวยาที่มีฤทธิ์แรงนั้นวิธีทำแตกต่างกันไปค่ะ

2 พิจารณาขนาดของตัวยาต้องทราบว่าในตำรับ งั้นให้ใช้ตัวยาในปริมาณสิ่งละเท่าใดโดยโบราณกำหนดไว้เป็นมาตราน้ำหนักได้แก่ช่าง 1 = 20 ตำลึงคิดเป็นน้ำหนักในมาตราเมตริก 1216 กรัม 1 ตําลึงเท่ากับ 4 บาทและ 1 บาทเท่ากับ 4 สลึงคิดเป็นน้ำหนักในมาตราเมตริก 15 กรัมหรือเป็นมาตรตวงซึ่งหน่วยที่ใช้มากในตำราพระโอสถพระนารายณ์คือธนาคารโดยทั่วไปปริมาณ 1 ทะนานเท่ากับปริมาณของกะโหลกมะพร้าวที่บรรจุเบี้ยที่ใช้เป็นเงินตราให้เต็มตามจำนวนที่กำหนดเช่นธนันต์ 500 เป็นปริมาณที่บรรจุเบี้ยได้ 500 เบี้ยธนาคาร 800 เป็นปริมาณที่บรรจุเบี้ยได้ 800 เบี้ยโดยทั่วไปปริมาตรที่นิยมใช้กันมากในสมัยโบราณคือขนาด 500 นอกจากนั้นหาก ในตำรับยาไม่ได้ระบุของตัวยาแต่ละตัวไว้ก็ให้ถือว่าใช้ขนาดเท่ากันโบราณเรียกเสมอภาคค่ะ

3 จุดท้ายเลยจะเป็นวิธีการปรุงยา ตามแบบแผนโบราณนั้นตามวิชาเวชศาสตร์สาอาจแบ่งเป็นพิธีต่างๆได้ 3 แบบคือแบบที่แบ่งเป็น 23 วิธีแบบที่แบ่งเป็น 24 วิธีและแบบที่แบ่งเป็น 25 วิธีค่ะ วิธีการปรุงยาแบบที่ 13 วิธีได้แก่ 1 ยาตามเป็นผงแล้วปั้นเป็นลูกกลอนกิน 2 อย่าทำเป็นผงแล้วบดให้ละเอียดและรายน้ำกระสายต่างๆกิน 3 ยาสับเป็นท่อนเป็นชิ้นบรรจุลงในหม้อเติมน้ำต้มดินและกินแต่น้ำ 4 ยาดองแช่ด้วยน้ำท่าหรือน้ำโซดาแล้วรินกินแต่น้ำ 5 ยาแช่กัดด้วยเหล้าหรือแอลกอฮอล์แล้วหยุดลงเติมน้ำตามส่วนดื่มกิน 6 ยาเผาให้เป็นดั่งเอาด่างแช่ไว้แล้วรินแต่น้ำด่างมันกิน 7 ยาเผาหรือสูงไฟให้ไม่จำเป็นผงบดให้ละเอียด ลายน้ำกินแต่ยากันเอาน้ำเหงื่อแล้วเอาน้ำเหงื่อนั้นกิน 9 ยาประสมแล้วห่อผ้าหรือบรรจุในหลักเอาไว้ใช้ดม 10 ยาผสมแล้วตามเป็นผงกวนให้ละเอียดใส่กล้องส่องทางจมูกและคอ 11 อย่าห่วงด้วยน้ำมันเอาน้ำมันใส่กล้องเป่าที่บาดแผล 12 ยาผสมแล้วติดไฟใช้ควรใส่กล้องเป่าบาดแผลและฐาน 43 ยาผสมแล้วมวนเป็นบุหรี่หรือยัดกล้องสู่เอาควัน 14 ยาผสมแล้วต้องเอาน้ำอมหรือบ้วนปาก 15 ยาผสมแล้วต้องเอาน้ำอาบ 16 ยาผสมแล้วต้องเอาน้ำแช่ 17 ยาผสมแล้วต้องเอาน้ำชา 18 ยาผสมแล้วต้องเอาไปลง 19 ยาผสมแล้วใช้เป็นยาสูง 20 ยาผสมแล้วใช้เป็นยาทา 21 ยาผสมแล้วทำเป็นลูกประคบ 22 ยาผสมแล้วใช้เหน็บทวารหนัก 23 ยาผสมแล้วต้องเอาน้ำสวนทวารหนักค่ะ ซึ่งตัวยาบางชนิด สามารถใช้ในการต้มเพื่อเข้ารับการอบตัวสมัยก่อนจะใช้เป็นกระโจมอกแต่ปัจจุบันจะนิยมใช้เป็นตู้อบสมุนไพร เพื่อสุขภาพค่ะ